Berichten

Happy Herfst!

Half augustus benaderde journaliste Esmir mij, met de vraag of ik wilde meewerken aan een artikel dat zij in opdracht voor Vriendin Magazine schreef. Het onderwerp betrof eenvoudige en praktische tips waar je happy van wordt in de herfst. Ik wilde wel meewerken en al snel hadden we een plezierig telefonisch interview.

Zij had al wat onderwerpen bedacht en vroeg of ik over enkele ideeën mijn mening als psycholoog wilde geven en of ze mij mocht quoten.

Onderwerpen zoals je muur of meubel een likje verf geven. Hieronder de uitgebreidere versie dan in het blad staat vermeld. Maximaal aantal woorden he?! 😉

Kleuren beïnvloeden ongemerkt je gevoelens en emoties. Dus door een muur of meubel in een mooie kleur te verven, pimp je niet alleen de kamer maar ook je humeur. Psychologe Caroline Stofberg, van levenvanuitjekern.nl legt het uit: “Kleuren roepen allerlei gevoelens en associaties bij je op, zoals bijvoorbeeld rood kan staan voor passie, blauw voor vrijheid en groen heeft vaak een rustgevend effect, maar de associaties zijn heel persoonlijk. Niet alleen de kleur maar ook het schilderen zelf (creatief bezig zijn) levert positieve energie op. Je bent namelijk gefocust op het schilderen (eventuele negatieve gedachten of piekeren krijgen hierdoor minder kans) en het geeft je voldoening na afloop. Met de nieuwe kleur creëer je bovendien de gewenste sfeer in je kamer, waar je dagelijks plezier van hebt.”

Lekker cocoonen

Tijdens de herfst worden de dagen korter en kouder. Dat nodigt uit om thuis de kachel aan te zetten en lekker te cocoonen: je binnenshuis terugtrekken en ontspannen, zoals zonder tijdsdruk aanrommelen. Caroline Stofberg: “Af en toe een stapje terugdoen, voelt als een fijne tegenhanger van een druk leven en zorgt voor balans. Door je even terug te trekken, ontvang je veel minder prikkels en kun je bijkomen, reflecteren en weer opladen. Misschien ook handig om dan even je mobiele telefoon op stil te zetten 😉”

Creëer je eigen kuuroord

Psychologe Caroline Stofberg: “Tijd voor jezelf nemen, brengt je dichter bij je kern. Zo voel je beter wat voor jou belangrijk is en waar jij happy van wordt.”

 
Ik heb met veel plezier mijn bescheiden bijdrage geleverd aan de blijmakers voor het najaar. Alle blijmakers voor de herfst kun je vinden in nr 38 van Vriendin Magazine 2018.

Wens je een mooie, inspirerende en happy herfst toe.

Caroline

 

Hoe blijf je je emoties de baas?

Negatieve emoties

Onlangs stond ik in de rij voor de film. Ik zag een man, gevolgd door een vrouw de bioscoop binnenkomen. Na een paar minuten stroomde de man, en later zijn vrouw zijwaarts de rij in, in plaats van achter aan te sluiten. Ik keek er naar, maar zei nog niets. Er kwam een gevoel van onrechtvaardigheid bij mij op. Ik was expres vroeg gekomen, omdat er geen vaste plaatsen waren.

Moest ik daar nou wat van zeggen of maar gewoon laten passeren? Ik koos voor de eerste optie en de man keek mij glazig aan en bleef gewoon staan. De persoon voor mij had het ook gezien en gehoord en viel mij bij. De vrouw die bij de man hoorde gaf antwoord en vond dat zij het volste recht hadden te staan waar ze stonden.

Enfin, het werd duidelijk dat deze mensen niet van plan waren om achter aan te sluiten. Ik keek de man aan en uitte mijn ongenoegen “U bent wel eigenwijs hè?” en weer keek hij terug maar gaf geen reactie.

Ik voelde boosheid opkomen en dacht ‘Wat een asociaal gedrag, geen manieren, respectloos’ maar bleef uiterlijk rustig. Ik voelde en erkende mijn boosheid, maar wilde verder geen scène maken. Daarom richtte ik mijn aandacht op mijn ademhaling en zo raakte ik de negatieve energie kwijt.

Verander je focus

Inmiddels was mijn vriendin ook gearriveerd en besloot ik om mij op haar te focussen in plaats van op dat ‘vervelende’ stel. Ik ging met mijn rug naar hen toe staan en zo kwam er weer ruimte voor andere meer positieve gevoelens en gedachten. Ik was blij dat ik dit negatieve incident voorbij kon laten gaan, door mijn gevoel te erkennen en te uiten en vervolgens mijn focus te verleggen. De film was hartverwarmend en vol positieve energie verlieten we de zaal.

Herkenbare situatie? Dat er iets gebeurt, waarbij even (heftige) negatieve emoties naar boven komen? En hoe reageer jij dan?

Drie emotieregulatiesystemen

Vanuit de evolutie zijn er drie systemen om emoties te reguleren.

  1. gevaarsysteem, gericht op zelfbescherming (vechten, vluchten, verstijven) => activerend/remmend
  2. jaagsysteem, gericht op beloning (willen, streven, presteren, consumeren) => activerend
  3. zorgsysteem, gericht op sociale verbinding (zorgzaamheid en vriendelijkheid) => kalmerend

Zowel bij het gevaar- en jaagsysteem is het stressniveau hoog (zoals versnelde ademhaling en hartslag, verhoogde bloeddruk). Het lichaam is in staat van paraatheid en de aandacht is gericht op wat dreigt of wat begeerd wordt.

Het zorg- en kalmereringssysteem is gericht op geborgenheid en vredig samenzijn met zichzelf en elkaar. Oxytocine en endorfines komen vrij bij het ervaren van gevoelens van warmte, tevredenheid en verbondenheid. De ademhaling en hartslag vertragen, bloeddruk zakt en spieren ontspannen. Herstel en groei kunnen plaatsvinden. Het aandachtsveld verbreedt, omdat de focus niet gericht is op dreiging of wat ontbreekt. En zo komt er ruimte voor speelsheid en creativiteit.

De drie systemen zijn alle drie onmisbaar om te overleven en kunnen elkaar snel afwisselen. Belangrijk is de balans tussen inspanning en ontspanning. Weer tot rust komen na actie.

 

Katten

alert

genieten

Zo zie je dat ook bij katten. Neem nou Sep, mijn lieve jonge kat is het ene moment gericht op jacht, het andere moment geeft hij zich in volle tevredenheid over aan de zon. Echt opmerkelijk hoe snel hij dit in korte tijd kan afwisselen. Hij blijft in ieder geval niet hangen in negatieve emoties ;-).

 

Succes!

Caroline

Literatuur: Bohlmeijer, E., Bolier, L., Westerhof, G., Walburg. J.A. (2013). Handboek positieve psychologie. Amsterdam, Nederland: Boom.
Foto:  junkart door Patrick Visser, gemaakt van afvalmetaal, bij Hermitage, Amsterdam, 2017

De kracht van self efficacy

Onlangs heb ik mijn bachelorthesis t.b.v. mijn BSc Psychologie met een 8 afgerond. Het onderwerp was de intentie tot het matigen van alcoholconsumptie bij ouderen van 55+ en de rol van sociale identiteit en self efficacy hierbij. Self efficacy is moeilijk in het Nederlands te vertalen. Door Bandurra (1986) wordt het omschreven als ‘het vertrouwen dat mensen hebben in hun eigen vermogen om specifiek gedrag in verschillende omstandigheden uit te voeren’. In dit onderzoek hebben 260 respondenten  een digitale vragenlijst ingevuld over onder andere de intentie om minder alcohol te drinken, alcoholconsumptie en self efficacy. Graag licht ik in deze blog de positieve rol van self efficacy toe.

Groeiend percentage ouderen 55+ drinkt overmatig

Aangezien in Nederland een groeiend percentage ouderen van 55+ overmatig drinkt is dit een relevant onderwerp om te onderzoeken. Mannen drinken overmatig wanneer zij per week meer dan 21 glazen alcohol drinken; voor vrouwen is dit meer dan 14 glazen alcohol per week. Een complicerende factor is dat de groep ouderen extra (gezondheids)risico’s loopt ten aanzien van alcoholgebruik. Zo verandert de lichaamssamenstelling van mensen met de leeftijd waardoor ouderen gevoeliger zijn voor alcohol. Het is dus van belang om te kijken hoe ouderen van 55+, die overmatig alcohol drinken, beïnvloed kunnen worden om minder alcohol te drinken.

Wat is self efficacy?

Self efficacy is, zoals al genoemd ‘het vertrouwen dat mensen hebben in hun eigen vermogen om specifiek gedrag in verschillende omstandigheden uit te voeren’. Het gaat niet om de vaardigheden die een persoon bezit, maar het hangt vooral samen met de sterkte van de overtuiging die deze persoon op een bepaald moment heeft om een taak uit te voeren. Zolang iemand de sterke overtuiging heeft dat hij/zij in staat is om bijvoorbeeld in plaats van elke dag, om de dag een glaasje alcohol te drinken (hoge self efficacy), dan is de verwachting dat dit een positief effect heeft op de intentie om minder alcohol te drinken.

De kracht van self efficacy

Mensen met hoge self efficacy

  • motiveren zichzelf door overtuigingen te vormen over wat ze kunnen doen: zoals doelen stellen en de weg daar naar toe in kleine stapjes plannen.
  • voelen zich prettiger, ervaren minder stress en angst omdat ze de overtuiging hebben dat ze bepaald gedrag uit kunnen voeren.
  • houden het langer vol en zijn veerkrachtiger bij terugval. Hoe meer moeite en tijd mensen stoppen in de intentie om bijvoorbeeld minder alcohol te drinken, hoe langer ze het volhouden en hoe veerkrachtiger ze om kunnen gaan met terugval.
  • zoeken indien nodig sociale support bij familie, vrienden of anderen, die hen motiveren om door te gaan.

Kortom mensen met hoge self efficacy creëeren een positieve omgeving waarin ze een vorm van controle hebben (Bandura, 1997).

Resultaten

Uit mijn onderzoek blijkt dat mensen met hoge self efficacy een lage intentie hebben om minder alcohol te drinken. Dat is opmerkelijk omdat het tegendeel verwacht werd.

Een mogelijke verklaring hiervoor is dat mensen met hoge self efficacy goed in staat zijn om minder alcohol te drinken, omdat self efficacy werkt als een vorm van interne controle. Dit wordt ondersteund in theorie en onderzoek van Bandura (1986, 1997). En ook in dit onderzoek blijkt de negatieve samenhang tussen self efficacy en alcoholconsumptie, dus hoe hoger de self efficacy hoe lager de alcoholconsumptie. Mensen met hoge self efficacy drinken minder en hebben daardoor waarschijnlijk een lagere intentie om minder alcohol te drinken.

Dus het verhogen van self efficacy om minder alcohol te drinken door middel van coaching kan bij ouderen, die veel en overmatig drinken een nuttige interventie zijn om minder alcohol te drinken.

Vragen?

Maar niet alleen bij de intentie om minder alcohol te drinken, kan hoge self efficacy nuttig zijn, ook bij het bereiken van andere doelen heeft dit een positief effect. Kun je hulp gebruiken bij het verhogen van jouw vertrouwen in je eigen vermogen om specifiek gedrag in verschillende omstandigheden uit te voeren? Of heb je vragen? Ik hoor het graag.

Wens je een mooie dag!

Caroline  

 

Literatuur:
Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.

 

Vind je deze informatie interessant? Wil je dit bericht dan delen met jouw vrienden en netwerk via de shareknoppen? Alvast bedankt.

Zelfleiderschap in tien haalbare stappen

Zelfleiderschap wordt door Neck en Houghton (2006)* omschreven als
Jezelf dusdanig beïnvloeden zodat je

  • optimaal gemotiveerd bent
  • weet waar je naar toe gaat
  • optimaal presteert

Dat kan natuurlijk zowel privé als zakelijk. Het gaat om de actieve houding.

Effecten van Zelfleiderschap

  • verhoogde prestatie
  • verhoogde motivatie
  • verhoogde carrière tevredenheid
  • proactieve stresscoping
  • verhoogde self-efficacy (het vertrouwen in je vermogen om specifiek gedrag in verschillende omstandigheden uit te voeren)

Een win-win-situatie voor bedrijf en werknemer.

Vertrouwen en openheid in een bedrijf zorgen voor een veilige omgeving en stimuleren Zelfleiderschap.

Kernwaarden

Zelfleiderschap is de regie in eigen hand nemen. Om vanuit je eigen verlangens, dromen en kernwaarden (dat wat je echt belangrijk vindt) sturing te geven aan jouw eigen leven. Hierbij spelen jouw behoeften een belangrijke rol en spreek deze ook uit.

Zelfleiderschap is luisteren naar je innerlijke stem vanuit een liefdevolle en milde houding naar jezelf en anderen.

Zelfleiderschap is zorgen dat je voldoende energie hebt en houdt, dus je grenzen kunt aangeven wanneer blijkt dat je even een pas op de plaats moet maken.

Rust en ruimte

Zelfleiderschap is invloed uitoefenen en keuzes maken. Zorgen voor rust en ruimte voor jezelf en dit ook de ander geven indien nodig. Het is heel zinvol om zo nu en dan uit te zoomen om te zien wat er speelt en wat jouw bijdrage hierin is.

Zelfleiderschap is ook kiezen hoe je reageert op lastige omstandigheden. Wat doe je als het tegenzit? Ken je je eigen patronen? Loop je weg,  gedraag je je als slachtoffer, ga je de strijd aan? Zelfkennis en zelfreflectie zijn essentieel om jezelf te ontwikkelen en duren een leven lang.

Risico nemen

Zelfleiderschap is risico nemen. Weg van de gebaande paden en je eigen pad vormen is spannend. Een mooi citaat van filosoof S. Kierkegaard:

“Risico’s nemen brengt angst met zich mee, maar geen risico’s nemen betekent jezelf verliezen en risico’s nemen in de meest verheven vorm, betekent juist je bewust zijn van jezelf”.

 

Zelfleiderschap is verantwoordelijkheid nemen voor jouw eigen gedrag. Geen uitvluchten of naar de ander wijzen. Het is geen schande om sorry te zeggen als je inziet dat je het beter anders had kunnen doen. Het getuigt juist van kracht en toont zelfreflectie. ‘Je kan niet groeien zonder te knoeien’ (Mwah) las ik laatst op een kaart. Fouten maken is niet erg, zelfs noodzakelijk om verder te komen.

‘Je kan niet groeien zonder te knoeien’ (Mwah)

Samenvattend

Samenvattend zijn voor Zelfleiderschap onder andere de volgende stappen belangrijk:

  1. ken je verlangens, dromen en kernwaarden
  2. een milde houding naar jezelf en anderen
  3. geef je grenzen aan
  4. maak keuzes
  5. neem op tijd je rust
  6. creëer ruimte voor jezelf en de ander
  7. ken jezelf en jouw eigen patronen (zelfkennis)
  8. reflecteer op eigen gedrag
  9. durf risico te nemen
  10. neem verantwoordelijkheid

Kern van het verhaal is dat je zelf aan het stuur staat van jouw eigen leven. Omdat je vanuit jouw eigen drijfveren handelt, ben je optimaal gemotiveerd en weet je waar je heen wilt en creëer je de juiste omstandigheden om optimaal te presteren. En dit alles met als resultaat veel positieve energie en innerlijke kracht! Lees ook mijn blog 8 tips om in je Kracht te staan en blijven.

Succes en plezier!

 

Caroline  
 
* Neck, P., Houghton, J.D., (2006). Two decades of self-leadership theory and research Past developments, present trends, and future possibilities. Journal of Managerial Psychology, Vol. 21 Iss 4 pp. 270 – 295
 
Vind je deze informatie interessant? Wil je dit bericht dan delen met jouw vrienden en netwerk via de shareknoppen? Alvast bedankt.